Thiết kế ống gió công nghiệp là gì?
Thiết kế ống gió công nghiệp là quá trình xác định phương án bố trí đường ống dùng để dẫn không khí, hút khí nóng, thu gom bụi, dẫn hơi, vận chuyển dòng khí hoặc cấp khí đến từng khu vực bên trong nhà máy và nhà xưởng.
Khác với việc lựa chọn một đoạn ống riêng lẻ, thiết kế toàn bộ hệ thống cần xem xét mối liên hệ giữa nguồn phát sinh, vị trí hút, lưu lượng cần vận chuyển, quạt sử dụng, chiều dài đường ống, số lượng nhánh và thiết bị xử lý đặt phía sau.
Một hệ thống ống gió công nghiệp có thể trải dài qua nhiều khu vực sản xuất. Vì vậy, phương án đường ống cần được xây dựng dựa trên mặt bằng thực tế thay vì lựa chọn kích thước ống theo cảm tính.

Khi thực hiện thiết kế ống gió công nghiệp, kỹ thuật cần xác định rõ mục đích của từng tuyến:
- Tuyến cấp không khí vào nhà xưởng.
- Tuyến hút khí nóng.
- Tuyến thu gom bụi tại máy.
- Tuyến hút khói tại khu vực gia công.
- Tuyến dẫn khí từ chụp hút đến thiết bị xử lý.
- Tuyến kết nối giữa thiết bị lọc với quạt hút.
- Tuyến phân phối gió đến nhiều khu vực khác nhau.
Việc phân rõ chức năng giúp lựa chọn đường kính, tiết diện và cách bố trí tuyến phù hợp.
Vì sao cần thiết kế đường ống trước khi thi công?
Trong hệ thống công nghiệp, đường ống không chỉ có nhiệm vụ dẫn khí từ vị trí này sang vị trí khác. Hình dạng, chiều dài, tiết diện và số lượng phụ kiện trên tuyến đều ảnh hưởng đến khả năng vận chuyển dòng khí.
Nếu lắp đặt ống gió không dựa trên tính toán ban đầu, một số tình trạng có thể xuất hiện như:
- Điểm gần quạt hút mạnh nhưng điểm xa hút yếu.
- Đường ống có quá nhiều đoạn chuyển hướng.
- Đường kính ống không phù hợp lưu lượng.
- Bụi dễ tích tụ tại một số đoạn.
- Quạt phải hoạt động trong điều kiện tải không phù hợp.
- Tuyến ống chiếm nhiều diện tích nhà xưởng.
- Khó mở rộng thêm máy sản xuất về sau.
- Việc vệ sinh và kiểm tra đường ống gặp nhiều trở ngại.
Vì vậy, thiết kế ống gió công nghiệp nên được triển khai song song với việc bố trí quạt, chụp hút, cụm lọc và các thiết bị liên quan.

Những thông tin cần có trước khi thiết kế ống gió công nghiệp
Khảo sát mặt bằng nhà xưởng
Mặt bằng là cơ sở để xác định tuyến ống có thể đi theo trần, dọc tường, trên khung máy hoặc qua khu vực kỹ thuật.
Khi khảo sát cần lưu ý:
- Chiều dài và chiều rộng nhà xưởng.
- Chiều cao từ nền đến mái.
- Vị trí cột và dầm.
- Khu vực đặt máy sản xuất.
- Vị trí đường điện, đường nước và đường khí.
- Cửa ra vào và lối vận chuyển hàng.
- Không gian dành cho bảo trì.
- Vị trí dự kiến đặt quạt và thiết bị xử lý.
Từ những dữ liệu này có thể xây dựng tuyến ống gió công nghiệp hạn chế giao cắt với hệ thống kỹ thuật đang có.
Xác định nguồn cần hút hoặc cấp khí
Không phải tất cả khu vực trong xưởng đều cần lượng gió giống nhau.
Ví dụ, khu vực máy cưa có đặc điểm khác khu vực hàn, khu phun sơn, máy mài, lò nhiệt hoặc khu vực chỉ cần thông gió.
Do đó, thiết kế ống gió công nghiệp phải xác định riêng từng nguồn trước khi gom chúng vào một tuyến chính.
Xác định lưu lượng khí
Lưu lượng là thông số quan trọng để lựa chọn kích thước đường ống.
Lưu lượng có thể phụ thuộc vào:
- Quy mô khu vực cần thông gió.
- Số lượng máy sản xuất.
- Số điểm hút.
- Đặc điểm bụi hoặc khí phát sinh.
- Vận tốc cần có tại miệng hút.
- Số nhánh hoạt động đồng thời.
Sau khi xác định lưu lượng cho từng nhánh, kỹ thuật mới có cơ sở lựa chọn tiết diện tuyến chính và tuyến phụ.

Lựa chọn tiết diện ống gió phù hợp
Trong thiết kế ống gió công nghiệp, hai dạng được sử dụng phổ biến là ống tròn và ống tiết diện chữ nhật.
Ống gió tròn
Ống tròn phù hợp với nhiều hệ thống hút bụi, hút khí và thông gió nhà xưởng.
Một số dạng thường gặp:
- Ống tròn trơn.
- Ống xoắn.
- Ống mạ kẽm.
- Ống inox.
- Ống dẫn mềm dùng tại một số vị trí kết nối.
Đường ống tròn thuận tiện khi bố trí tuyến dài và kết nối với nhiều dạng quạt hút.
Ống gió chữ nhật
Ống chữ nhật thường được lựa chọn khi không gian phía trên trần hoặc sát dầm bị giới hạn về chiều cao.
Kích thước chiều rộng và chiều cao có thể điều chỉnh để thích ứng với mặt bằng.
Việc chọn tiết diện nào cần dựa trên vị trí lắp đặt, lưu lượng, đặc điểm dòng khí và không gian thực tế thay vì chỉ dựa vào hình thức bên ngoài.
Bố trí tuyến chính và tuyến nhánh
Một nội dung quan trọng trong thiết kế ống gió công nghiệp là xác định cách gom các nhánh về đường ống chính.
Với nhà xưởng có nhiều máy, mỗi máy có thể bố trí một điểm hút riêng. Các điểm này được kết nối qua ống nhánh rồi dẫn về tuyến chính.
Sơ đồ cơ bản có thể hình dung:
Máy sản xuất → Chụp hút → Ống nhánh → Ống chính → Thiết bị lọc/xử lý → Quạt hút → Đường thoát khí.
Cách bố trí này giúp hình thành một tuyến vận chuyển khí có trình tự rõ ràng.
Khi thiết kế, cần hạn chế việc tạo quá nhiều đoạn vòng, giao cắt hoặc thay đổi tiết diện liên tục.
Thiết kế vị trí co, cút và đoạn chuyển tiếp
Co và cút được sử dụng khi đường ống cần đổi hướng. Tuy nhiên, mỗi lần thay đổi hướng đều tạo thêm trở lực cho dòng khí.
Vì vậy, khi thiết kế ống gió công nghiệp, số lượng đoạn chuyển hướng nên được tính toán dựa trên điều kiện mặt bằng.
Thay vì tạo nhiều góc chuyển liên tiếp, có thể nghiên cứu lại tuyến để:
- Rút ngắn chiều dài ống.
- Giảm số lượng co.
- Tạo hướng chuyển dòng hợp lý.
- Hạn chế thay đổi tiết diện đột ngột.
- Thuận tiện khi lắp giá đỡ.
Đối với đoạn chuyển từ kích thước lớn sang nhỏ hoặc ngược lại, phần chuyển tiếp nên được bố trí phù hợp với hướng dòng khí.
Phân chia lưu lượng giữa các nhánh
Nhà xưởng có nhiều điểm hút thường gặp vấn đề chênh lệch lưu lượng.
Điểm nằm gần quạt có thể nhận lực hút lớn hơn trong khi điểm cuối tuyến có lưu lượng thấp hơn.
Đây là lý do thiết kế ống gió công nghiệp cần xem xét cân bằng giữa các nhánh ngay từ giai đoạn xây dựng phương án.
Một số yếu tố cần được tính đến gồm:
- Chiều dài từng nhánh.
- Đường kính ống.
- Số đoạn co.
- Vị trí đấu nối vào tuyến chính.
- Van điều chỉnh.
- Lưu lượng yêu cầu của từng máy.
Sau khi hệ thống được lắp đặt, các van có thể được điều chỉnh để phân phối dòng khí giữa các khu vực.
Vật liệu thường dùng cho ống gió nhà xưởng
Tôn mạ kẽm
Ống gió mạ kẽm được sử dụng trong nhiều hệ thống thông gió, hút khí và dẫn khí nhà xưởng.
Vật liệu này có thể gia công thành ống tròn, ống xoắn hoặc tiết diện chữ nhật tùy thiết kế công trình.
Inox
Inox có thể được xem xét với những môi trường yêu cầu vật liệu phù hợp với độ ẩm, hơi hoặc điều kiện sử dụng riêng.
Loại inox, chiều dày và kết cấu đường ống cần lựa chọn theo đặc điểm môi trường làm việc.

Vật liệu theo điều kiện hệ thống
Một số hệ thống có dòng khí mang tính chất riêng nên vật liệu cần được xem xét theo:
- Nhiệt độ.
- Độ ẩm.
- Thành phần bụi.
- Đặc điểm hóa học của dòng khí.
- Mức độ mài mòn.
- Vị trí trong nhà hoặc ngoài trời.
Do đó, lựa chọn vật liệu là một phần cần thiết trong thiết kế ống gió công nghiệp.
Thiết kế ống gió cho hệ thống hút bụi
Đường ống của hệ thống hút bụi công nghiệp có nhiệm vụ đưa bụi từ điểm phát sinh đến cụm thu gom hoặc thiết bị lọc.
Đây là dạng hệ thống cần chú ý nhiều đến vận tốc dòng khí trong đường ống.
Nếu vận tốc không phù hợp với loại bụi, vật liệu có thể tích tụ tại đáy ống hoặc các đoạn chuyển hướng.
Với hệ thống có nhiều máy, cần xác định máy nào vận hành đồng thời để tính tổng lưu lượng hợp lý.
Bạn có thể tham khảo nhóm thiết bị liên quan tại:
Việc phối hợp giữa đường ống, quạt và cụm lọc giúp hệ thống được xây dựng theo cùng một phương án kỹ thuật.
Thiết kế ống gió kết hợp quạt công nghiệp
Quạt công nghiệp tạo ra dòng khí di chuyển trong hệ thống.
Khi lựa chọn quạt, không nên chỉ quan tâm đến công suất động cơ. Hai thông số cần được xem xét là lưu lượng và áp suất cần thiết cho toàn tuyến.
Một đường ống dài, nhiều co và nhiều thiết bị phía sau thường tạo trở lực khác với hệ thống đường ống ngắn.
Vì vậy, thiết kế ống gió công nghiệp và lựa chọn quạt cần thực hiện dựa trên cùng một sơ đồ hệ thống.
Tham khảo thêm:
Việc xác định đúng chức năng của quạt giúp lựa chọn phương án hút, cấp hoặc tuần hoàn khí phù hợp hơn với nhu cầu nhà xưởng.
Thiết kế đường ống cho khu vực phun sơn
Khu vực phun sơn có đặc điểm dòng khí và tạp chất phát sinh riêng nên cần được xem xét tách biệt với nhiều khu vực sản xuất khác.
Tuyến ống cần được xác định dựa trên hướng thu gom dòng khí từ khu vực làm việc về thiết bị phía sau.
Với nhà xưởng đang xây dựng hoặc cải tạo khu vực sơn, có thể tham khảo:
Khi thiết kế ống gió công nghiệp cho khu vực này, cần xem xét đồng thời vị trí buồng, hướng thoát khí, thiết bị xử lý và vị trí quạt.
Thiết kế ống gió phục vụ thông gió nhà xưởng
Đối với hệ thống thông gió công nghiệp, đường ống có thể được sử dụng để cấp khí vào những khu vực khó lấy gió trực tiếp hoặc hút không khí nóng ra khỏi vùng sản xuất.
Tùy mặt bằng, hệ thống có thể bố trí:
- Một tuyến cấp chính.
- Nhiều nhánh cấp khí.
- Tuyến hút khí nóng.
- Miệng cấp gió.
- Miệng hút.
- Quạt cấp.
- Quạt hút.
Có thể xem thêm các dạng sản phẩm:
Việc tính toán tuyến ống từ giai đoạn đầu giúp bố trí hệ thống gọn hơn và hạn chế phải thay đổi đường đi sau khi các thiết bị khác đã lắp xong.
Giá đỡ và vị trí treo ống
Ngoài kích thước đường ống, thiết kế ống gió công nghiệp còn phải xem xét phương án đỡ toàn bộ tuyến.
Giá treo cần được bố trí theo kích thước, trọng lượng và vị trí lắp đường ống.
Đối với tuyến đi trên cao cần xem xét:
- Khoảng cách giữa các giá đỡ.
- Khả năng tiếp cận khi bảo trì.
- Vị trí dầm và kết cấu nhà xưởng.
- Khoảng trống dành cho thiết bị nâng hạ.
- Khu vực xe nâng và phương tiện di chuyển.
- Không gian dành cho dây điện, đường nước và hệ thống khác.
Việc bố trí này giúp đường ống không gây cản trở hoạt động sản xuất bên dưới.
Cửa kiểm tra và vị trí vệ sinh đường ống
Đây là chi tiết dễ bị bỏ qua khi lập phương án.
Với các tuyến đường ống hút bụi hoặc dẫn dòng khí có tạp chất, nên xem xét vị trí mở để kiểm tra bên trong.
Các vị trí cần chú ý thường gồm:
- Đoạn cuối tuyến.
- Khu vực gần co.
- Vị trí dễ tích tụ vật liệu.
- Trước hoặc sau thiết bị quan trọng.
- Tuyến dài khó tiếp cận từ hai đầu.
Việc tính trước vị trí kiểm tra sẽ thuận tiện hơn so với bổ sung sau khi hệ thống đã hoàn thiện.
Quy trình thiết kế ống gió công nghiệp
Bước 1: Tiếp nhận nhu cầu sử dụng
Xác định hệ thống dùng để cấp gió, hút nóng, hút bụi, dẫn khí hay kết nối với thiết bị xử lý.
Bước 2: Khảo sát nhà xưởng
Đo mặt bằng, kiểm tra máy móc, độ cao lắp đặt và các hệ thống kỹ thuật đang có.
Bước 3: Xác định điểm hút và điểm cấp
Đánh dấu từng vị trí trên mặt bằng để xây dựng sơ đồ đường ống.
Bước 4: Xác định lưu lượng
Tính lưu lượng cần thiết cho từng nhánh và toàn hệ thống.
Bước 5: Chọn tiết diện đường ống
Xác định kích thước cho tuyến chính, tuyến nhánh và đoạn kết nối thiết bị.
Bước 6: Bố trí tuyến
Lựa chọn hướng đi phù hợp, hạn chế các đoạn vòng và tránh ảnh hưởng đến hoạt động nhà xưởng.
Bước 7: Lựa chọn quạt và thiết bị liên quan
Dựa trên lưu lượng, trở lực đường ống và mục đích vận hành để lựa chọn thiết bị.
Bước 8: Gia công và thi công
Sau khi phương án được xác định, các đoạn ống, co, cút, chạc, van và giá đỡ được gia công theo kích thước thực tế.
Bước 9: Kiểm tra khi vận hành
Kiểm tra lực hút hoặc lượng gió tại từng nhánh, sau đó điều chỉnh nếu cần.
Những điểm cần lưu ý khi cải tạo hệ thống ống gió cũ
Không phải nhà xưởng nào cũng xây dựng hệ thống mới hoàn toàn.
Khi tăng thêm máy sản xuất, thay đổi dây chuyền hoặc mở rộng nhà xưởng, hệ thống hiện hữu có thể cần bổ sung nhánh.
Trước khi nối thêm đường ống cần kiểm tra:
- Khả năng của quạt hiện tại.
- Kích thước tuyến chính.
- Lưu lượng đang sử dụng.
- Số nhánh hiện có.
- Chiều dài tuyến bổ sung.
- Tình trạng đường ống cũ.
- Vị trí có thể đấu nối.
Việc tự nối thêm nhiều nhánh mà không kiểm tra hệ thống có thể làm lưu lượng tại các vị trí hiện tại thay đổi.
Vì vậy, thiết kế ống gió công nghiệp khi cải tạo vẫn cần dựa trên toàn bộ sơ đồ vận hành chứ không chỉ phần đường ống mới.
Khi nào nhà xưởng nên thiết kế lại hệ thống ống gió?
Doanh nghiệp có thể xem xét lại hệ thống khi xuất hiện các tình trạng:
- Một số khu vực hút yếu.
- Bụi còn phát tán xung quanh máy.
- Nhà xưởng bổ sung dây chuyền.
- Thay đổi vị trí máy.
- Di chuyển quạt hoặc thiết bị lọc.
- Mở rộng diện tích sản xuất.
- Đường ống cũ có nhiều đoạn vòng.
- Bố trí hiện tại gây khó khăn khi bảo trì.
- Cần tách riêng các nguồn khí có đặc điểm khác nhau.
Trong những trường hợp này, khảo sát lại toàn bộ tuyến trước khi sửa đổi giúp xây dựng phương án rõ ràng hơn.
Hòa Phát triển khai thiết kế và lắp đặt ống gió công nghiệp
CÔNG TY TNHH SX – TM QUẠT CÔNG NGHIỆP HÒA PHÁT hoạt động trong nhóm thiết bị quạt, đường ống và hệ thống môi trường nhà xưởng.
Với nhu cầu thiết kế ống gió công nghiệp, phương án có thể được xây dựng dựa trên mặt bằng, vị trí máy, số lượng điểm hút, chiều dài tuyến và thiết bị mà nhà xưởng đang sử dụng.
Nội dung khảo sát có thể tập trung vào:
- Tuyến ống hiện hữu.
- Điểm phát sinh bụi hoặc khí.
- Vị trí đặt quạt.
- Không gian lắp đường ống.
- Số lượng nhánh.
- Nhu cầu mở rộng.
- Vật liệu đường ống.
- Phương án kết nối thiết bị.
Từ dữ liệu thực tế, hệ thống ống gió công nghiệp có thể được bố trí theo đặc điểm riêng của từng nhà xưởng thay vì sử dụng một sơ đồ cố định cho mọi công trình.
Xem thêm các nhóm sản phẩm liên quan
Thông tin liên hệ
CÔNG TY TNHH SX – TM QUẠT CÔNG NGHIỆP HÒA PHÁT
Địa chỉ: 112/26 Kp. Bình Quới A, P. Thuận Giao, Hồ Chí Minh, Việt Nam
Điện thoại: 0963781698

Hotline: 0963.781.698 - 0933.962.219
Email: ctyquathoaphat@gmail.com